İşyerinde tacize uğrayan kadın işçinin şikâyette bulunması işten çıkarılmasına gerekçe olamaz. İşveren tacize karşı önlem almakla yükümlü.
Geçtiğimiz günlerde işyerinde tacize uğrayan bir kadın mühendisin yaşadıklarına ilişkin bir haber yayımlandı.
Olay şu; bir inşaat firmasında çalışan kadın mühendis ustabaşının fiziki tacizine uğruyor. Durum şirkete iletiliyor. Ustabaşının “kötü niyetli olmadığı” düşünülüyor! Hal böyle olunca ustabaşı tacizlerini sürdürüyor. Nihayetinde kadın mühendis, ustabaşı hakkında şikâyetçi oluyor. Bunun üzerine şirket hem kadın mühendisi hem de ustabaşını işten çıkarıyor.
Nereden baksan tutarsızlık, nerden baksan ahmakça!
Peki işyerinde tacizde “asıl” yapılması gerekenler neydi?
İŞÇİYİ TACİZE KARŞI KORUMA SORUMLULUĞU YASALARDA YAZIYOR
Bu konu İş Kanununda değil Borçlar Kanunu’nun 417. maddesinde şu şekilde düzenleniyor:
“İşveren, hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak ve saygı göstermek ve işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamakla, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.”
Görüldüğü üzere işveren, işçilerin cinsel tacize uğramamaları için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Bu örnekteki şirket, gerekli önlemleri almayarak, yasal yükümlülüğünü yerine getirmemiştir.
Aynı maddeye göre işveren, tacize uğramış olanların daha fazla zarar görmemesi için gerekli önlemleri almakla da yükümlüdür. Taciz olayı işverene iletilmesine rağmen işveren yine önlem almayarak tacizin devam etmesine ve kadın mühendisin daha fazla zarar görmesine yol açmış; bu yükümlülüğünü de yerine getirmemiştir.
Öte yandan taciz bir işçi sağlığı sorunudur! Taciz, kadın işçinin fiziksel, psikolojik ve sosyal sağlığına zarar verir. Borçlar Kanunu’nun 417. maddesine göre işveren işyerinde “iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemleri almak”ile yükümlü olduğu gibi, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesine göre “İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür”. İşveren tacize göz yumarak, işçi sağlığı ve güvenliği bakımından da yükümlülüklerinin gereğini yapmamıştır.
TACİZE UĞRAYAN İŞÇİYİ İŞTEN ÇIKARMAK YASAYA AYKIRI
İş Yasası’nın 25. maddesine göre “işçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması” haklı nedenle derhal fesih nedenidir. Yani işveren, tacizde bulunan işçiyi haklı nedenle, derhal ve tazminatsız işten çıkarabilir. Dolayısıyla tacizde bulunan işçinin işten çıkarılması İş Yasası’na uygundur ve yapılması gereken de zaten budur.
Ancak bu örnekte işveren tacize uğrayan kadın işçiyi de –şikâyette bulunmasının ardından- işten çıkarmıştır. İşte bu işten çıkarma İş Yasası’na aykırıdır. Kadın işçinin tacizi bildirmesi, işverenden tacize karşı önlem alınmasını istemesi, yaptırım uygulanmasını talep etmesi ya da tacizci hakkında şikâyette bulunması hiçbir biçimde İş Yasası’na göre geçerli ya da haklı bir işten çıkarma gerekçesi olamaz.
Eğer kadın işçi iş güvencesi kapsamındaysa, bu geçersiz ya da haksız işten çıkarmaya karşı işe iade davası açma hakkına sahiptir.
Eğer kadın işçi iş güvencesi kapsamında değilse, işveren fesih hakkını kötüye kullandığı için kötü niyet tazminatı talep edebilir.
İŞYERİNDE TACİZİN CEZASI HANGİ DURUMDA ARTIYOR?
Türk Ceza Kanunu’nun 105. maddesine göre cinsel taciz suçunun karşılığı 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezasıdır. Eğer bu suç “Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle” işlenmişse, ceza yarı oranında artırılır.
Ancak taciz olayında işverenin ihmali olsa dahi, kadın işçinin tacizi işverene bildirmesine rağmen işveren yasal yükümlülüklerini yerine getirmeyerek tacizin devam etmesine olanak sağlamış olsa dahi, işverenin cezai sorumluluğundan söz etmek olanaklı gözükmemektedir. Çünkü Türk Ceza Kanunu’nda bu durumu düzenleyen bir hüküm bulunmamaktadır.
Tacizi işveren gerçekleştirmişse, işveren yukarıda belirttiğimiz cezanın kapsamına girer.
Kaynak;
Onur Bakır
https://ekmekvegul.net/haklarimiz-var/isyerinde-tacize-karsi-isverenin-onlem-alma-yukumlulugu-var